Yağmurda bodrum katını su basıyorsa sorun; yağmur suyu giderlerinin tıkanması, tahliye hattının yetersiz kalması, kanalizasyondan geri basma veya dışarıdaki suyun duvar ve döşemeden içeri sızması olabilir. Önce suyun nereden girdiği belirlenmelidir; her su basması temiz su tesisatında patlak olduğu anlamına gelmez.
Yağmur suyu tesisatı, bina içindeki atık su tesisatından ayrı planlanmalıdır. Genellikle dış cepheden çekilen, toplanacak su miktarına uygun çapta borular ile yapılır. İstanbul Tesisat olarak yağmur suyu tesisatına gereken önemi vermenizi öneririz. Yanlış bağlantılar, tıkanıklıklar ve yetersiz tahliye; yağmur sırasında taşmalara veya rögar taşmasından doğacak daire içi su basmalarına yol açabilir. Çatı ve balkonlarda ise gider sorunlarıyla birlikte su yalıtımı eksiklikleri de sızıntı, rutubet ve neme neden olabilir.
Yağmur suyu tesisatı, mekanik tesisatın en az önem verilen konularından olmasına rağmen, projelendirilen yapının tipine bağlı olarak her zaman dikkatlice göz önünde bulundurulması gereken bir husustur. Yüksek ama kat alanı fazla olmayan binalarda, çatı ve teraslarda oluşacak yağmur suyu miktarının yanında suyun taşındığı kot farkı ve düşey boruların düzeni de önemlidir. Tek katlı ama geniş alana yayılan fabrika, depo ve açık alan gibi yapı tiplerinde ise yağmur suyu tahliyesi en az kanalizasyon sistemi kadar önem kazanır. Çevreci yaklaşımlar doğrultusunda yağmur suyunun toplanıp gerekli arıtma işlemlerine tabi tutularak geri kazanılması da bir başka uygulama alanıdır.
Yağmurda Bodrum Katını Su Basmasının Nedeni Nasıl Ayırt Edilir?
Su bodrumdaki yer süzgecinden veya tuvaletten geri geliyorsa gider hattında tıkanıklık ya da şebekede geri basma araştırılmalıdır. Su kapı eşiğinden, bodrum penceresinin önündeki çukurdan veya merdivenlerden giriyorsa yüzey suyu yönlendirmesi ve ızgaralar kontrol edilmelidir. Duvar-döşeme birleşiminden gelen sızıntıda ise dış drenaj, zemin suyu ve su yalıtımı birlikte değerlendirilmelidir.
Yağmur kesildikten sonra yapı içinde birikmiş su bir süre daha sızabilir. Ancak yağıştan bağımsız olarak devam eden ıslaklıkta temiz su veya gider kaçağı ihtimali de incelenmelidir. Alt kata su akması tek başına boru patlağını göstermez; balkon ya da terasta biriken su, derzlerden geçerek yalıtım kusurlarından aşağı ulaşabilir. Derzleri yenilemek, alttaki yalıtım sorununu tek başına çözmez.
Su basmasında önce güvenlik: Elektrik prizlerine, cihazlara veya panoya ulaşan suya girmeyin; ıslak alandan elektrik tesisatına müdahale etmeyin. Kanalizasyonla karışmış olabilecek suyla temastan kaçının ve rögar içine inmeyin. Temiz su borusunda kaçak şüphesi varsa yalnızca güvenle erişilebilen daire ana vanasını kapatın. Bu vana, yağmur suyu girişini veya kanalizasyon geri basmasını durdurmaz.
Temiz su kaçağı şüphesinde, tüm musluklar ve su kullanan cihazlar kapalıyken güvenli bir noktadan sayaç hareketi izlenebilir. Hareket görülmesi tesisatın kontrol edilmesini gerektirir; sayaç kontrolü yağmur suyu sızıntısını göstermez. Termal kamera nemli veya sıcaklığı farklı bölgeleri gösterebilir, fakat tek başına suyun kaynağını kesinleştirmez. Akustik dinleme özellikle basınçlı boru kaçaklarında yararlıdır; yağmur suyu ve yalıtım sorunlarında aynı sonucu vermeyebilir. Kırmadan tespitin kapsamı, hattın erişilebilirliğine ve sorunun türüne bağlıdır.
Yağmur Suyu Giderlerinin Bağlantısı ve Bakımı
Dış cepheden inen yağmur borularını doğrudan atık su rögarına bağlamak, yoğun yağışlarda hattın yükünü artırarak özellikle bodrum katlarda geri basmaya neden olabilir. Ancak her rögar atık su rögarı değildir; yağmur suyu hatlarının da kontrol bacaları bulunur. Tahliye bağlantısı, bölgedeki şebekenin ayrık veya birleşik olmasına ve ilgili su ve kanalizasyon idaresinin bağlantı şartlarına göre yapılmalıdır. Uygun olmayan bağlantılar idari yaptırıma da konu olabilir.
Yağmur suyu ızgaralarını en az yılda bir, özellikle yağışlı dönem öncesinde temizletin; yaprak ve toprak biriken yerlerde daha sık kontrol gerekebilir. İçi toprak dolan ızgaralar, yağmur suyunu tahliye edemez hale gelir. Bunu yaparken rögarların diplerini temizlettirmeyi de unutmayın. Temizlik sırasında yalnızca görünen ızgara değil, devamındaki borunun akışı da kontrol edilmelidir. Tekrarlayan bodrum su basmalarında hat kapasitesi, kotlar ve geri basma riski uzman tarafından birlikte değerlendirilmelidir.
Yağmur Suyunu Değerlendirme
Yağmur suyunun uygun bir depoda toplanarak kullanım amacına uygun şekilde filtrelenmesi ve gerektiğinde arıtılması sonrasında klozet rezervuarlarında kullanılması mümkündür. Suyun çok kıymetli olduğu bu dönemlerde, imkânı olan kullanıcılar depolama sistemi ve hidrofor yardımıyla yağmur suyunu yeniden kullanıma kazandırabilir. Bunun için kapalı ve bakımı yapılabilen bir depo, uygun taşma tahliyesi ve içme suyu tesisatından ayrı bir dağıtım hattı gerekir. İçme suyu hattına kontrolsüz bağlantı yapılmamalıdır.
Yağmur suyunu yeniden kullanıma kazandırmak doğayı ve su kaynaklarını korumaya katkı sağlar. Okul ve hastane gibi yapılarda da uygulanabilen bu sistemlerin verimli çalışması, doğru projelendirme ve düzenli bakıma bağlıdır. Yaşam kaynağımız olan suya sahip çıkalım; yeni nesillere suyu bir miras olarak bırakalım.
