Alüminyum petekteki deliği kapatmak, sızıntının nedenini her zaman ortadan kaldırmaz. Tamirden sonra yeniden su kaçırması, onarılan noktanın sızdırmaz olmamasından veya başka bir bölgede incelmiş metalin delinmesinden kaynaklanabilir. Ancak tek bir delik görülmesi, peteğin tamamının çürüdüğünü de kesin olarak göstermez. Tamir ya da değişim kararı verilmeden önce kaçağın yeri ve nedeni belirlenmelidir.
Kalorifer tesisatında kombi veya kazan suyu ısıtır; dolaşım pompası bu suyu peteklere gönderir, petekler de ısıyı odaya aktarır. Bu sistemde belli başlı arızalar olur. Kombinin iç aksamındaki arızalar yetkili servis tarafından değerlendirilirken tesisat boruları, radyatörler ve bağlantılarındaki sorunlarla tesisat uzmanı ilgilenir. Petek arızası yalnızca delinme değildir: vana sorunu, hava birikmesi veya tıkanıklık da peteğin ısınmasını engelleyebilir. Dolayısıyla petek ısınmıyorsa sorun mutlaka kombiden ya da borulardan kaynaklanıyor denemez.

Alüminyum petek neden delinir?
Petek delinmesi her zaman karşılaşacağınız bir arıza değildir. Ancak korozyon oluşması için peteğin dışarıdan ıslak kalması şart değildir; tesisat suyuyla temas eden iç yüzeylerde de aşınma gelişebilir. Bu durum yalnızca alüminyum peteklere özgü değildir; panel ve döküm radyatörlerde de çalışma koşullarına bağlı olarak korozyon görülebilir.
Alüminyum petek delinmesi değerlendirilirken tesisat suyunun üreticinin belirttiği koşullara uygunluğu, kullanılan temizlik ve koruma kimyasalları, sisteme sık sık taze su eklenmesi ve farklı metallerin bir arada bulunması incelenmelidir. Uygunsuz su kimyası veya alüminyumla uyumlu olmayan bir kimyasal, iç yüzeyde hasara yol açabilir. Darbe, bağlantı noktasına binen mekanik yük ve üretim kusuru da olası nedenler arasındadır.
Petek alınırken dış görünüşünden daha önemli olan, kullanılacağı sisteme uygun olmasıdır. Sağlamlık ve ısı kapasitesinin yanında üreticinin izin verdiği çalışma basıncı, sıcaklık ve su kalitesi koşulları da dikkate alınmalıdır. Kullanıcı yorumları fikir verebilir; ancak malzeme seçimini yalnızca yorumlara göre yapmak yerine ürünün teknik bilgilerini ve tesisat uzmanının değerlendirmesini esas almak daha sağlıklıdır.
Tamirden sonra yeniden su sızıntısı neden olur?
Şayet peteği almış ve sızıntıyla karşılaşmışsanız alüminyum petek tamiri yapan birini aramaya başlayabilirsiniz. Önce suyun gerçekten gövdeden mi, yoksa vana, rakor, purjör veya dilim birleşiminden mi geldiği anlaşılmalıdır. Üstteki bir bağlantıdan sızan su gövde boyunca ilerleyerek altta bir delik varmış gibi görünebilir.
Delinen peteğin tamirini yalnızca “lehimle deliği kapatmak” olarak görmek doğru değildir. Alüminyumun onarımı, malzemeye ve radyatörün yapısına uygun uzmanlık gerektirir; her delik veya çatlak onarıma elverişli değildir. Onarımı yapacak uzman peteğin sökülüp atölyeye getirilmesini isteyebilir. Bu durumda sökme ve yeniden montaj işlemlerinin de planlanması gerekir.
- Aynı noktadan tekrar kaçırıyorsa: Onarım yeterli sızdırmazlık sağlamamış, çatlak ilerlemiş veya sıcaklık değişimleriyle kusur yeniden açılmış olabilir.
- Başka bir yerden delinmişse: Gövdenin farklı bölgelerinde de incelme bulunabilir. Yaygın korozyonda yalnızca görünen deliğin kapatılması kalıcı çözüm olmayabilir.
- Bağlantıdan su geliyorsa: Conta, rakor, vana veya dilim birleşimi kontrol edilmelidir. Böyle bir kaçak için gövdeye kaynak yapılması gerekmez.
Bugün bir yeri delinen peteğin yarın başka bir yerden su kaçırması mümkündür; ancak bu, her delinmede mutlaka yaşanacak bir durum değildir. Yaygın gövde hasarında yeni bir petek almak daha uygun olabilir. Tamir ile değişimin aynı maliyete geleceği ise önceden söylenemez; sökme, taşıma, onarım ve yeniden montaj giderleri birlikte değerlendirilmelidir. Değişim yapılacaksa yeni peteğin de aynı sorunu yaşamaması için hasarın nedeni araştırılmalıdır.

Onarım ve montaj sonrasında ne kontrol edilmeli?
Sıcak ve basınçlı peteğe müdahale etmeyin. Sızıntı varsa ısıtmayı durdurun, suyu elektrikli cihazlardan uzak tutun ve sistemi güvenli biçimde izole edebilecek bir uzmana başvurun. Basınç altındaki bağlantıları gevşetmek, gövdeye rastgele vida takmak veya uygunluğu bilinmeyen kaçak kapatıcılar kullanmak hasarı büyütebilir.
Yeniden montajda bağlantı ölçüleri, askıların sağlamlığı, conta ve sızdırmazlık malzemelerinin uygunluğu kontrol edilmelidir. Rakorları aşırı sıkmak veya peteği borularla zorlayarak hizalamak yeni kaçaklara neden olabilir. Dolum, hava alma ve sızdırmazlık kontrolü üretici talimatlarına göre yapılmalı; test basıncı ve yöntemi radyatör ile tesisatın izin verilen sınırlarına uygun seçilmelidir.
İlk kontrolde kuru görünen bağlantılar, sistem ısınıp soğuduktan sonra da gözden geçirilmelidir. Onarılan bölge, vana ve rakorlar, purjör ve varsa dilim birleşimleri kontrol edilir. Kombi basıncının yeniden düşmesi ise tek başına peteğin kaçırdığını kanıtlamaz; sistemin diğer bölümlerinin de incelenmesi gerekir.
Alüminyum peteklerin bakımı
Alüminyum petekler ısı performansı ve hafiflikleri nedeniyle tercih edilir. Her yapı malzemesinin kendine göre bakımı vardır; ancak dış yüzeyin boyalı olması iç korozyonu önlemeye tek başına yetmez. Su geçiş kanalları dar olan modellerde birikintiler dolaşımı daha kolay etkileyebilir. Temizlikte kullanılacak kimyasalın alüminyuma uygunluğu mutlaka doğrulanmalıdır.
Firmamızın önceki bakım önerisi, her 3 yılda bir alüminyum petek temizleme işleminin değerlendirilmesi yönündedir. Bununla birlikte bu süre her sistem için zorunlu bir kural değildir. Üretici talimatları, tesisat suyunun durumu, ısınma performansı ve birikinti belirtileri bakım ihtiyacını belirler. Gövdesi incelmiş veya hâlihazırda kaçıran bir petekte temizlik, onarımın yerine geçmez.

Doğru çözüm, her sızıntıyı kaynakla kapatmaya çalışmak değil, önce kaçağın yerini ve gövdenin durumunu belirlemektir. Bağlantı kaçağında uygun parça ve sızdırmazlık onarımı, onarılabilir yerel hasarda uzman müdahalesi, yaygın incelmede ise radyatör değişimi değerlendirilmelidir. Hangi yol seçilirse seçilsin, hasarın nedeni giderilmeli ve montaj sonrasında sızdırmazlık doğrulanmalıdır.